Heb je regelmatig een gespannen onderrug? Voelen je heupen stroef, zit je ademhaling hoog of lukt het maar moeilijk om echt te ontspannen? Dan kom je in je zoektocht al snel uit bij de psoas.
Deze diepliggende spier wordt ook wel de ‘spier van de ziel’ genoemd. Volgens sommige verhalen zou hij stress, emoties en zelfs trauma opslaan.
Maar klopt dat eigenlijk wel? Wat doet de psoas precies? Hoe merk je dat dit gebied gespannen is? En belangrijker: wat kun je zelf doen om weer meer ruimte en ontspanning te ervaren?
Wat is de psoas?
De psoas is een lange, diepliggende spier aan beide kanten van je lichaam. De spier loopt vanaf de onderste borstwervel en je lendenwervels, door het bekken, naar de binnenkant van je bovenbeen.
Samen met de iliacus vormt de psoas de iliopsoas: een belangrijke heupbuiger.
Je gebruikt deze spieren onder andere wanneer je:
je knie optilt;
loopt of rent;
opstaat uit een stoel;
een trap oploopt;
vooroverbuigt;
je romp en bekken stabiliseert.
De psoas ligt diep in het lichaam. Je kunt hem daardoor niet zo gemakkelijk aanwijzen of voelen als bijvoorbeeld je bovenbeenspieren. Toch speelt hij een belangrijke rol bij je houding, beweging en de samenwerking tussen je boven- en onderlichaam.
Waarom heet de psoas de ‘spier van de ziel’?
De psoas ligt centraal in je lichaam en bevindt zich dicht bij onder andere je bekken, wervelkolom en middenrif. Daardoor kan spanning in dit gebied invloed hebben op hoe vrij je beweegt en ademt. Andersom kunnen je ademhaling, houding en manier van bewegen ook invloed hebben op hoe dit gebied aanvoelt.
Dat kan behoorlijk diep doorwerken in je beleving. Wanneer je buik, onderrug en bekken ontspannen aanvoelen, ervaar je vaak letterlijk meer ruimte. Wanneer dit gebied gespannen is, kun je je juist ingehouden, onrustig of minder stevig voelen.
Wat heeft de psoas met stress te maken?
Wanneer je stress ervaart, bereidt je lichaam zich voor om te reageren. Je ademhaling kan versnellen, je hartslag gaat omhoog en verschillende spieren spannen zich aan. Daarmee creëert je lichaam de energie om in actie te komen.
De psoas doet daar als houdings- en bewegingsspier aan mee. Denk maar aan de houding waarin je jezelf klein maakt, je benen optrekt of klaarstaat om weg te bewegen.
Na een korte stressreactie kan het lichaam meestal weer herstellen. Maar wanneer je langdurig onder druk staat, weinig beweegt of voortdurend alert bent, kan verhoogde spierspanning langer aanwezig blijven. Je psoas blijft dan strak staan.
Hoe voelt een gespannen psoas?
Mogelijke signalen zijn:
spanning of pijn in de onderrug;
een strak gevoel aan de voorkant van de heup;
ongemak in de lies of het bekken;
moeite om volledig rechtop te staan;
stijfheid na lang zitten;
een trekkend gevoel bij het strekken van je heup;
een verschil tussen je linker- en rechterkant;
het gevoel dat je moeilijk kunt ‘zakken’ in je buik of bekken;
een hoge of oppervlakkige ademhaling.
Wat kun je doen om je psoas te ontspannen?
Wissel zitten en bewegen af. Sta regelmatig op en loop een klein stukje. Je hoeft daarvoor geen uitgebreide workout te doen. Juist korte beweegmomenten verspreid over de dag kunnen prettig zijn.
Beweeg rustig en gevarieerd. Wandelen, rustig fietsen, yoga, dansen en lichte mobiliteitsoefeningen houden je heupen en bekken in beweging. Zoek naar beweging die prettig voelt en niet naar de meest extreme rek.
Probeer een ontlastende houding. Ga comfortabel op je rug liggen en leg je onderbenen op een stoel of bank. Je heupen en knieën zijn dan ongeveer negentig graden gebogen. Blijf een paar minuten liggen en merk op of je rug, buik of bekken iets zachter wordt.
Geef ruimte aan je ademhaling. Je hoeft niet zo diep mogelijk in te ademen. Laat je adem rustig komen en besteed vooral aandacht aan een zachte, langere uitademing. Merk op of je buik, flanken en onderrug iets kunnen meebewegen. Ademhalen is geen opdracht die je perfect hoeft uit te voeren.
Leer TRE®. Daarmee tril je letterlijk de spanning uit je psoas.
Wat heeft TRE® met de psoas te maken?
TRE® staat voor Tension & Trauma Releasing Exercises. Het is een lichaamsgerichte methode waarbij je via zeven rustige oefeningen het natuurlijke trillingsmechanisme van je lichaam uitnodigt. En dat begint meestal in de psoas. En vanuit daar kunnen de trillingen zich ook naar andere delen van het lichaam verplaatsen.
De ontlading in zo’n sessie verschilt per persoon. Een TRE®-sessie kan duidelijke trillingen oproepen, maar het kan ook veel subtieler zijn. Denk aan:
zuchten of gapen;
warmte of tintelingen;
spontane kleine bewegingen;
een veranderende ademhaling;
spieren die zachter aanvoelen;
het gevoel meer aanwezig te zijn in je lichaam.
Het doel is niet om de psoas zo snel mogelijk ‘los’ te krijgen. Het gaat erom dat je leert luisteren, doseren en pauzeren, zodat je lichaam ruimte krijgt om op zijn eigen manier te reageren.
Wil je kennismaken met TRE®?
Wil je onderzoeken wat er gebeurt wanneer je je hele lichaam ruimte geeft om spanning los te laten? Dan kan TRE® een mooie ingang zijn.
In een traject van drie sessies leer je TRE® veilig en zelfstandig toepassen. Daarbij leer je niet alleen hoe je de trillingen uitnodigt, maar vooral hoe je doseert, pauzeert en rustig afrondt.
Je kunt het traject op twee manieren volgen:
Volg TRE® met persoonlijke begeleiding in mijn praktijk in Den Haag.
Begin direct met het online TRE®-traject en leer het stap voor stap vanuit huis.
